Fandom

PrePedia

Kreple

953strony na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij
HomePaczki.jpg

Kreple

Kreple, krepliki (śląskie pączki) – pulchne ciastka drożdżowe wykonane z mąki pszennej z dodatkiem cukru, mleka, jaj i masła. Najczęściej w kształcie spłaszczonej kuli na przekroju owalnej. Dawniej na Śląsku przyrządzano też kreple nabierając z naczynia wyrośnięte ciasto łyżką umoczoną w oleju i kładąc je na rozgrzany tłuszcz. Smażono je na kolor brązowy do ciemnobrązowego, z nadzieniem lub bez, najczęściej na smalcu. Po upieczeniu posypywano cukrem pudrem. Z czasem udoskonalone mogą być również lukrowane i nadziewane np.: masą budyniową, dżemem czy powidłami. Potrawa tradycyjnie była przygotowywana w zapusty, tłusty czwartek i przy darciu pierza. Od 31 sierpnia 2006 r. wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych[1].

Nazwa krepel wywodzi się z języka niemieckiego. Jej źródłosłów pochodzi od słowa Krapfen – słowo to oznaczało ciasto smażone na tłuszczu. Słowo Krepel w takimże znaczeniu zostało użyte m.in. w wydanej w 1632 r. Biblii Gdańskiej oraz wydanej w XVI w. Biblii Leopolity. Używał go także w takimże znaczeniu w XVI w. Mikołaj Rej, który pisał: "Mnieysi stanowie pieką kreple, więtsi torty"[2]. Według wydanej w 1714 r. we Frankfurcie i Lipsku kroniki śląskiej (Der Schlesischen Kern-Chronicke) w odrębnym śląskim języku używanym w mowie i sztuce (poezji) istniało od dawna słowo Kraeppel. W niektórych regionach Polski Kreple to gwarowo również Chrust (zob. faworki[3][4][5][6])

Źródła

  • Wera Sztabowa: Krupnioki i moczka czyli Gawędy o kuchni śląskiej. Katowice: Wydawnictwo " Śląsk", 1985, s. 25, 26. ISBN 83-216-0553-2. 
  • Elżbieta Łabońska: Śląska kucharka doskonała. Katowice: Fundacja dla Śląskiego Instytutu Naukowego Fundacja dla Uniwersytetu Śląskiego, 1990. 
  • Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi: Krepliki / kreple (pol.). [dostęp 4 stycznia 2009].</cite>

Przypisy

  1. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi: Krepliki / kreple (pol.). [dostęp 4 stycznia 2009].</cite>
  2. Samuel Bogumił Linde: Słownik języka polskiego. t. 1 cz. 2, Warszawa 1808, s. 468.
  3. "pączki czy kreple na zachodzie, faworki na Mazowszu " [w:] Adam Fischer: Lud polski. 1926.
  4. kreple, pączki, chrust "usmażymy krepli na zapusty" [w:] Zofia Kurzawa: Polszczyzna Lwowa i kresów południowo-wschodnich do 1939 roku. 1983. s. 477.
  5. "faworki, kreple, Kräpschen, Kleinekrapfkuchen, Raderkuchen" [w:] Dokładny słownik polsko-niemiecki. Christoph Cölestin Mrongovius. 1835 str. 113
  6. "Kreple, – ów, może z niemieckiego Krapfen, Krapskuchen (pączki). Kreple są ciasta smażone. Kreple przaśne w oleju smażone. Masło do smażenia krepli. "Mniejsi stanowie pieką kreple, więksi torty" op. cit. Mikołaj Rey "Żywota człowieka poczciwego" [w:] Słownik języka polskiego. Samuel Linde. s. 1237

Interwiki



Źródło: Ten artykuł bazuje na treści artykułu: Kreple z Wikipedii; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: licencja CC-BY-SA 3.0 oraz GNU FDL

Uwaga! Projekt PrePedia został przeniesiony pod adres: http://pl.prepedia.org.
Ta strona stanowi wersję sprzed zmiany adresu w 2012 r. i nie jest już uzupełniana. Aby mieć pewność, że strona którą przeglądasz zawiera aktualne informacje, przejdź do aktualnej wersji tej strony!

Information icon4.svg Na Wikipedii odbyła się dyskusja nad usunięciem tego artykułu, zobacz ją.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej w Fandom

Losowa wiki