FANDOM


Orientacje ideowe – stosunkowo uporządkowane i stałe przekonania odnoszące się do systemu wartości, związane ze sprawami publicznymi.

W polskim społeczeństwie najpopularniejsze są orientacje katolicko-narodowa i socjaldemokratyczna. Różnica między nimi opiera się głównie na stosunku do Polski Ludowej oraz Kościoła i religii katolickiej. W sferze najważniejszych problemów gospodarczych mają podobne podejście. Trzecia w kolejności jest orientacja populistyczna, która może reprezentować zarówno prawicę jak lewicę. Najrzadziej występuje natomiast liberalna. Przyczyn tego należy upatrywać w braku tradycji dla tej orientacji, będącej pozostałością po PRL-u.

Poszczególne typy orientacji wyróżnia się za pomocą odpowiednich wskaźników, przy czym pamiętać należy, że nie zawsze można przypisać danego człowieka całkowicie do którejś z poniższych klasyfikacji. Mimo skłonności politycznych w danym kierunku poglądy na PRL, Kościół katolicki, politykę zagraniczną, czy na przykład gospodarkę wolnorynkową mogą być różne.

Orientacja katolicko-narodowa

Kategoria ta została wyodrębniona poprzez nawiązanie do katolickiej nauki społecznej, specyfiki polskiego katolicyzmu oraz wyraźnie negatywnego stosunku do władzy sprzed przemian systemowych. Cechuje ją:

  • akceptacja politycznej roli Kościoła katolickiego
  • akceptacja publicznego, wręcz państwowego postrzegania symboli religijnych
  • negatywny stosunek do aborcji
  • uznanie bezrobocia największym problemem polskiej gospodarki
  • upatrywanie przyczyn ubóstwa w czynnikach zewnętrznych

Orientacja socjaldemokratyczna

Powstała na podstawie nawiązań do sposobu działania europejskiej socjaldemokracji, postulatów socjalnych, laickości państwa i otwartości światopoglądowej. Zawiera następujące wskaźniki przynależności:

  • akceptacja bezpłatnej (publicznej) służby zdrowia
  • akceptacja bezpłatnej (publicznej) edukacji na wyższym poziomie
  • akceptacja kontroli i ustalania czynszów mieszkaniowych przez państwo
  • akceptacja progresji podatkowej
  • upatrywanie przyczyn ubóstwa w czynnikach zewnętrznych
  • brak akceptacji politycznej roli Kościoła katolickiego
  • brak akceptacji prawnego zakazu aborcji

Orientacja populistyczna

Nie zawiera wskazania za lub przeciw Kościołowi. Popiera wszystkie postulaty socjalne powyższych dwóch. Zwykle związana jest z ludźmi starszymi, niewykształconymi, a także mało zarabiającymi i ogólnie wyobcowanymi. Wyróżnia ją:

  • akceptacja postulatu wprowadzenia górnej granicy zarobków
  • akceptacja postulatu dotowania wczasów i kolonii

Orientacja liberalna

Występuje najrzadziej. Zwykle związana z ludźmi zarówno młodymi, wykształconymi, jak i dobrze zarabiającymi. Stoi w opozycji do wszystkich pozostałych orientacji. Nie jest wyraźnie antyklerykalna ani zdecydowanie prokościelna. Cechuje ją:

Bibliografia

E.M. Marciniak, P. Załęski,Orientacje ideowe, Społeczeństwo i polityka, Podstawy nauk politycznych, pod red. K.A. Wojtaszczyka i W. Jakubowskiego, Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2003



Źródło: Ten artykuł bazuje na treści artykułu: Orientacje ideowe Polaków z Wikipedii; autorzy: w historii edycji; prawa autorskie: licencja CC-BY-SA 3.0 oraz GNU FDL

Uwaga! Projekt PrePedia został przeniesiony pod adres: http://pl.prepedia.org.
Ta strona stanowi wersję sprzed zmiany adresu w 2012 r. i nie jest już uzupełniana. Aby mieć pewność, że strona którą przeglądasz zawiera aktualne informacje, przejdź do aktualnej wersji tej strony!

Information icon4.svg Na Wikipedii odbyła się dyskusja nad usunięciem tego artykułu, zobacz ją.
Traffic lights 4 states 4.png Ten artykuł ma niedostateczną jakość.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki